Heintje in Hollywood

Heintje Davids (1888-1974)

Je kan veel van Heintje Davids zeggen, maar gebrek aan zelfvertrouwen heeft ze nooit gehad. Na de zware oorlogsjaren, die ze overleefde door onder te duiken, beleefde ze een glorieuze comeback. Dat was voor Heintje niet genoeg, in 1948 maakte ze de oversteek naar Amerika. Heintje wilde naar Hollywood.

Henriëtte ‘Heintje’ Davids heeft haar hele leven in de schaduw gestaan van haar broer Louis, die vlak voor de oorlog overleed. Terwijl ‘de grote kleine man’ zich ontwikkelde tot een van de grootheden binnen de ‘betere kleinkunst’, bleef zus Heintje de volkse en ietwat ordinaire variété artiest. 

Broer en zus stonden al vanaf de eerste jaren van de twintigste eeuw aan de top. Toch braken in de jaren dertig voor Heintje pas echt gouden tijden aan. Mede dankzij de filmrollen die ze kreeg, steeg haar populariteit tot nog grotere hoogten. Vanaf 1934 maakte de Nederlandse film een bloeiperiode door en Heintje werd niet vergeten. Ze speelde de rol ‘Na Druppel’ in De Jantjes, waarin ze met Sylvain Poons het duet ‘Omdat ik zooveel van je hou’ zong. Een lied dat niet uit het oorspronkelijke stuk komt, maar speciaal voor de verfilming werd geschreven.

Een ander lied uit de film werd minstens zo succesvol en zou haar lijflied worden. ‘Draaien, altijd maar draaien’. Ze heeft tot het einde van haar leven gezongen, terwijl het kleine, ronde lijf meedeinde op de aanstekelijke melodie. Tot ver na de oorlog waren er nauwelijks mensen te vinden die het refrein niet konden meezingen.

Het grote succes van de Nederlandse films bracht een beetje glamour in de polder en liet de sterren dromen van grotere successen. Begin jaren zestig herinnerde Heintje zich in een interview: ‘Voor de grap plakte ik een bordje op de deur van mijn kleedkamer. Heintje Garbo stond er. Nou, dat veroorzaakte natuurlijk de nodige opschudding.’

In 1935 speelde Heintje samen met haar broer Louis in de film ‘Op Stap’. Ook die film leverde een evergreen op: ‘Als je voor een dubbeltje geboren bent’. In de film zingen broer en zus het als duet, maar ze hebben het beiden solo op de plaat gezet. Het filmsucces deed een plannetje rijpen in het hoofd van Henriëtte. Als het in Nederland lukte, waarom niet in Amerika? ‘Ik had contacten gehad met Amerikanen, die er wel wat in zagen’, herinnerde ze zich later. Haar omgeving reageerde sceptisch. ‘Ik praatte er met vrienden over en er waren er die naar mijn verstand vroegen. Jij naar Amerika? Wat moet je daar doen? Allemaal kinnesinne natuurlijk.’ Toch durfde ze pas na de oorlog de grote stap te wagen. Via een oude vriend die zaken deed in Amerika, lukte het haar om een vergunning te krijgen. Het waren de jaren van de Koude Oorlog, dus Heintje moest wel beloven dat ze niet aan politiek deed. ‘Op zaterdag 26 april 1948 vloog ik met de Clipper over de oceaan’, vertelde ze vijftien jaar later aan haar biograaf Jan Liber. Daar werd ze niet alleen verwelkomd door haar collega’s Leo Fuld en Max Tak – die al voor de oorlog de benen hadden genomen naar ‘de States’ – maar volgens Heintje stonden er ook tal van persfotografen klaar om dit historische moment te vereeuwigen.

Heintje Davids en Sylvain Poons zongen in De Jantjes (1934) het klassieke duet ‘Omdat ik zooveel van je hou’ -publiciteitsfoto-

Overdreef Heintje een beetje? Of toch niet? In de collectie van TheaterSentiment vinden we een Amerikaanse persfoto die gewag maakt van de aankomst van de Nederlandse vedette. Op de achterkant staat: ‘Miss Davids, popularly known als the Sophie Tucker of the Lowlands, will appear in a motion picture telling the heroic story of the Dutch resistance.’

Die film is er nooit gekomen. Heintje rept er ook met geen woord over in haar biografie, maar ze heeft niettemin de tijd van haar leven. ‘Ze stopten me in het Waldorf-Astoria Hotel. Kon het niet een beetje minder? Honderd dollar voor logies met ontbijt. Zo zou ik gauw door de duizend dollar heen zijn die ik mee had genomen.’ Uiteindelijk verkaste Heintje naar een iets goedkoper hotel. ‘Voor de helft van het geld. Nou, vooruit maar.’

Nergens is te achterhalen of er serieuze plannen waren met Heintje. Waarschijnlijk is ze op goed geluk heengegaan, wist ze dankzij haar contacten aan een visum te komen en lukte het haar – zoals altijd – om voldoende reuring te maken. ‘Bluffen moet je in Amerika, hadden ze me van tevoren ingeprent. Als je niet bluft, bereik je daar niks.’

Na een kort verblijf in New York, reisde de vedette door naar haar werkelijke doel: Hollywood. ‘In mijn eentje ging ik naar het kantoor van meneer Mayer, van de bekende filmmaatschappij Metro Goldwyn Mayer (MGM). ‘Are you ordered’, vroeg een kauwgum schuivende juf aan een loket. ‘Yes I am’, loog ik. Bluffen, niet waar? Binnen een minuut was ik bij meneer Mayer binnen. Hij had beslist op me zitten wachten, dat kon niet anders.’

Er volgde een aangenaam gesprek, waarin Heintje aangaf ‘the best actress from Holland’ te zijn. Of Meyer de film De Jantjes kende? Volgens Heintje wel: ‘Little Jens. Die film kende hij blijkbaar.’ Spontaan begon ze ‘Omdat ik zooveel van je hou te zingen.’

En Meyer liet weten dat hij het zo’n mooie melodie vond. Het ijs brak pas echt, toen Heintje jokte een onderscheiding van de koningin te hebben gekregen voor haar zestigste verjaardag. Dat maakte grote indruk op de beroemde filmproducent, die beloofde een screentest te regelen voor Heintje.

Ze kreeg een rondleiding door de filmstudio’s, waar een ontmoeting volgde met Clark Gable, een van de beroemdste filmsterren uit die jaren. ‘Knappe vent, helemaal de Clark Gable van de film’, herinnerde ze zich later. ‘Met een zelfvoldaan lachje voerde hij een gesprek met me.’ Gable was benieuwd hoe de mensen in Holland over hem dachten. ‘Mr Gable, of mag ik Clark zeggen, volgens de Nederlanders is er maar één ster en dat bent u.’ Heintje deed inderdaad een screentest. Een scene met niemand minder dan de grote Clark Gable himself, die haar daarna mee uit eten nam en haar ‘Henny’ noemde. Ze had het reuze naar haar zin en rolde van het ene avontuur naar het andere. ’Ik zou vier weken in Amerika zijn, maar bleef drie en een halve maand. Maar een filmcontract? Dat was zo gemakkelijk niet, al was het me zeker gelukt. Er was echter tijd voor nodig en die had ik niet. Ik moest in de revue ‘laat de poppetjes maar dansen’ spelen en dat ging voor.’

Zo kwam de Hollywood droom van Heintje Davids tot een einde. Ze was vastbesloten ooit terug te keren naar het land van de onbegrensde mogelijkheden, maar dat is er nooit van gekomen. Het grote onthaal, de screentest, het etentje met Clark Gable, bleven mooie herinneringen die niemand haar af kon pakken. Als ze de tijd had gehad en het geduld, dan was het haar naar eigen zeggen zeker gelukt. Maar aan de andere kant: want had Nederland gemoeten zonder Heintje Davids? En wat zou Heintje zijn zonder haar trouwe publiek, dat haar weer op handen droeg? Al met al was het voor iedereen beter zo.

De Amerikaanse persfoto met beschrijving op de achterkant. Collectie TheaterSentiment

Start typing and press Enter to search